home menu biografia libri rom altipiano carapigna
maestri biblioteca shoah ebraica benzi scrittori cerca libro

A .S. PUŠKIN, ROMA

Traduzione  in Romanes – russo di N. A. Pankov ,1937 

 traslitterazione di Angela Tropea, 2001  

***************************************************

 

              ***************************************************         

Roma godlasa i ğides

Pir Bessarabija lodena

Ke len’ jone adadives

Dre bedi šatri ratkirena.

Sir rada lengro sojben

Tel boliben e čergenentsa.

Maškir e roti ko urden,

Savo učijakirdo tsergentsa.

Xačola jag; čave , daja

Ke šatri xabena skedena,

Pre felda si zmekne graja,

Pal šatri o ričija psirena.

E felda si ğindi sari:

Phari zabota dre pri,

Te otlodel,so skedijape,

Jasva,romnengri gilori -

I o sastir ğides mardjape.

Ne oke o roma sute,

Obuxtilde si tiximasa

I si šundle ekh o ğukle,

Ta graj rundja phare godlasa.

Jaga sare murdjakinde,

si štil saro,o čon khelela

Dro bolibnitko učipen,

Svetosa šatri začivela,

Na ekh phuro nane suto,

Ko vangara jov si bešto,

Pritatkirdo ada jagasa,

Dre felda dur dikhija phuro,

Savi si zalini rosasa.

E čaj phureskiri terni

Gija pir felda bel’veljasa.

Sikli te na javel sphandljasa,

Javela joi; e rat terdi,

I siges, siges čon čurdela

Duratuno da boliben;

Joi ugija. Joi na javela.

Šiljola čororo xaben.

Ne oke joi. Palal šperasa

Pir felda ğala siges raj;

Phuro nane ğilindlo o rasa.

"Mro dado, rakirela čaj,

Prile, me ğava manušesa:

Dro prahi les nange lathjom

I ke ame pre rat khardjom.

Jov te javel kamel romesa;

Les zaxaja tasajben,

Ne leske me romni javava.

Aleko- leskro khariben;

Karik kami me lesa ğava."

 

Phuro

 Mišto, dak ačpe ko dives

Dre šatra amari; kames

I dlengidir tu jav amentsa.

Sir tu kames. Me skedino

Po paš te roskerav maro;

Galjov amen i jav amentsa,

Uğin e volja čororentsa.

Uštela-ž kham pre boliben

dro drom uğasa urdenesa.

Le piro di zalejben:

Bilav sastir, le kheliben,

Obğa gava phure ričesa.

 

Aleko

 Mišto.

 

Zemfira

Javela jov miro:

Kon mandir les otlela?

Ne rat javia... i čon terno

Vzgija, pre felda šilalo,

I sojben šero ravela.

 

Ača dives. Phuro psirela;

Dre šatra si sare sute.

"Ušti, Zemfira, kham uštela,

Ušti, Aleko, ne že, ne!

Dives parno; viğan šatratir".

Godlasa manuša uštne,

E šatri,urdena ekhatir

Dro rom sis lentsa skedine;

Dre menta skedinepe khetane:

Roma pir feldi ğana,

O osle pre dumo liğana

Čaven, so vidi na ğinen,

Čaja, pšala, roma romentsa,-

Tirdela špera ekh saren;

ğindi e godla e gilentsa,

Rovela rič i hačkirdes

E sastrirentsa trinskirela;

Jagitka šmati riskirde,

Čave, phure-sare nange;

Ğukel rovela i bašela,

Šundle volinka i urden;

Niči nane sphandlo tsunglentsa,

Ekh ğindipen ğivela lentsa,

Baro amendir duripen,

Adjake dur jone mulendir,

Sir e gili, jandli xartendir

__________

Dukh e terneste pro ilo,

Phares pre felda jov dikhela,

I menka,so ilo tirdela,

Na roskedela o terno.

Zemfira leskiri javela,

Adaj nikon na tasavela

I khamoro pašil ğides

Lučentsa peskire khelela,

Sož leste o ilo rovela?

Savi že dukh dandirla les?

---------------

E zabota na ğinela

Amaro čirikloro,

Xačkirdes jov na skhuvela

Pre berš o kheroro,

Pat sari dro veš sovela;

Kham ustja dro lolipen,

Čiriklo devles šunela;

Čiriklo pal bagiben.

Palo vesna prournjala

Xačkirdo, lolo linaj,

Pozdnjo osen’,dikh, liğala

Kindipen i šil adaj:

Si pharo o manušeske;

Oturnjala čiriklo

Palo sinjo morjo peske,

Kaj ğivelape lokho.

Sir čiriklo e bikheritko,

Jov,stradino,lokhešeritko,

O kher tato jov na ğindija

I ni ke so na siklija,

Droma sis otkerde vašleske;

Saro pre rat prilelas les;

Uštelas, i saro dives

Otdelas dre vasta devleske.

I leskire sute ileske

Na sis ni sostir trašanes.

Les na ekh molo pritirdelas

Uce slavariki čergen,

Vavir že molo zadikhelas

Zabristirdo barvalipen;

Pre ačade o manušeste

I bleskovitsa čindija,

Ne pre ilo mišto sis leste-

Ni šil,ni kham na čiladja.

Jov na dikhija,so delas leske

E sudba frento,korori;

Ne,devla,sir jaga khelena

Tel leskri tsipa čorori!

I sir trinskirna,xačkirena

Kolin terneskiro khino!

Pre but, pre dlengo-l’  ačavena?

Neves gazdenape, dikhno.

 

Zemfira

 Miro lačo,na tanginesa,

So našadjan dro ğijben?

 

Aleko

 So ž čurdjom?

 

  Zemfira

 Ne,tu polesa:

Bare o forija, manušen.

 

Aleko

 Te tangines? Koli b ğinesas,

Koli b godjasa uhtilesas

Fortiko ğijben pharo!

Dro barune gone ğivena,

Khamitko vesna na dikhena,

Dives dukhmjano nağindlo;

Lağasa kamipen tradena,

Zorjake zdena e šere,

Godi xaskirna, pes biknena,

Mangena penti, ta love.

So čurdjom? Sabnitko sendo,

Ijl dilino xoxaben,

Ili felij phari i frento

Ijl barvalo lağajpen.

 

Zemfira

 Odoj bare khera si lende,

Odoj sare mištipena,

Kheljbena i xabena

I gožo uriben čaende!

 

Aleko

 Ke so fortiko mištipen,

Koli pharo odoj ileske?

Čaja... Dre tute kamlipen

Butir. Nane o uriben,

Nane ğindle tire mueske

Mutja i goža miriklja!

Ne na paruvpe,tut amngava!

A me... man baxt bari latxja,

Me veko tusa proğivava.

 

Phuro

 Kames amen, ne bijandlo

Tu san dadendir barvalendir,

I tu sprastasa e feldendir.

Pole, dre nega san siklo.

Amende častes vzripirenas,

Sir krali zbičadja ekhes

Kaj amare lodenas

(Ğindjom šukar me čorores,

Ne bistirdjom, sir les kharenas.)

Jov e beršentsa phurija,

Terno ž pir kovlipen ilitko:

Jov but lače gilja ğindja

I glos,sir kheliben panitko.

I pokamne sare phures.

Piro Dunajo jov lodelas,

Na čilavelas nikones,

Saren gilentsa pritirdelas.

Pharo sis leske te ğivel,

E zor i strax sis sir čavende;

Pes zor na sis te čaravel,

Jov pro vasta sis manušende.

Koli o mraze zorales

Gazdenaspe e balvalentsa,

Priucakirnas e mehentsa,

E sventone jone phures.

Pal ğijben na duminelas,

Ni sir ke jov na siklija;

Višutimo,parno psirelas,

I pre devleste rakirdja,

So xoljamo jov,tasavela;

Dužakirdja ,koli zrakhela.

E čororeste di rundja,

Psiri pir brego dunajtko ,

Kirke jasva jov sa čidja

Pal ğijben, Palo foritko,

Mangja dre menta meribnitko,

sobi pre jugo sliğine

Khines e čužone phuvjatir,-

Jov i mulo dre zor nane

Te otkhinjol adaj bidatir.

 

Aleko

 Pre so mekjan tu tre čaven,

O Rimo,zorali deržava?

Phen tu, kon bagandjan devlen,

ne phen že, so si pestir slava?

Mogilno gulo, šariben,

Savo prastala ekh ekhendir

Ili thuvitkone šatrendir

Kale romeskro pheniben?

__________

Ne trito berš gija. Lodena

Šatrentsa čorore roma,

Sare romen šukar prilena,

Len lač lathela dro droma.

Aleko sveto čurdija,

Jov rozačape zabotentsa,

Na tanginela akana,

Lodela khetane romentsa,

Jov i pri na sparudepe,

Berša pre leste na phendlepe,

Romanipen jov prilja,

Felditko ğiben kamela,

Jov pal buti na duminela,

Čib čorori jov galija.

O rič našlo e berlogatir

Kosmato gostjo ko roma,

Piro gava dre rig feldatir

Pašil moldavska o khera,

Pre manušende, so rakhitko

Terde adaj, kheldja, rundja,

Sastir pre peste riskirdja.

Zmeki les pre desto dromitko,

Dre bubno khella o phuro,

Aleko o ričes liğala,

Zemfira manušen obğala

Pal dijben e čororo;

Ne oke sigo rat javela,

Skedena čororo xaben;

Saro ti štijl , phuro sovela...

Terdo dre šatra šilipen.

 …………………………………

            

Phuro pro vešnjo kham tatjola,

Ke kuna čaj terni bešli,

Bagala joj nevi gilj,

A Alekoste muj parnjola.

  

Zemfira

 Rom phuro,xoljamo,

Čin tu man,thov dre jag:

Na darava čuri,

Na darava e jag.

Na kamam zorales,

te sliğav tut pharo,

E vavres me kamam,

I merava kamles.

 

Aleko

 Pirjač tu,tut me na šunava.

Me dika na kamam gilja.

 

Zemfira

 Kames ijl na? Me na rodava!

Bagava me pal peste la.

    Čin tu man,thov dre jag;

    Zaphandlo si ilo;

    Rom phuro, xoljamo,

    Garado si kamlo.

 

    Nane vesna terni,

    Nane kham xačkirdo;

    Jov na darla niči!

    Jov terno i vkamlo!

 

    Čamudjom zorales

    Me dre rat-kaljpen,

    I sandjampe odoj

    Pre tiro phuripen!

 

Aleko

 Uxtilla že, saro polava...

 

Zemfira

 Bagajben miro ğines?

 

Aleko

Zemfira!...

 

Zemfira

Tuke me bagava.

Tu xoljasov, koli kames.

 

Phuro

 Ada gili ğidi amende,

Sthodi dre amare berša,

Bagalape maškir romende

Dre šatri amare gara.

Pir ferda pro Kagulo

But moli e dre zimnjo rat

Bagalas gožo Mariula

E tikne casa pašil jag.

E dre miri godi beršendir

Rikirlape saro phares,-

Joj ekh sare šundle gilendir

Včindjape mange zorales.

…………………………

 

E rat; si štil, čonesa

O boljben rozurido,

Phuro e časa ğangado.

"Mro dado,trašano si lesa;

Pošun,sir pirdal sojben

Les tasavela rojben".

 ____________  

 

           vai alla seconda parte del testo    

                                 vai all'introduzione